site-logo site-logo site-logo

Saoráil Faisnéise

Cur Síos

Déanann Rannóg Beartas agus Oibríochtaí CSE na Roinne Oideachais agus Scileanna, Éire, an láithreán seo a chothabháil. Tá ábhar tagartha Alt 15 agus 16 ar fáil ar leathanach Shaoráil Faisnéise na Roinne.

Déanann an tAcht um Shaoráil Faisnéise, a tháinig i bhfeidhm ar an 14 Deireadh Fómhair 2014, foráil do na cearta reactúla seo a leanas:

  • ceart ag gach duine rochtain a fháil ar fhaisnéis atá i seilbh comhlachtaí poiblí;
  • ceart ag gach duine faisnéis oifigiúil a bhaineann leis féin nó léi féin a fháil leasaithe más rud é go bhfuil sé neamhiomlán, míchruinn nó míthreorach;
  • ceart cúiseanna le cinntí a bhaineann leis/léi féin a fháil amach.

Déanann an tAcht idirdhealú idir eolas pearsanta agus neamhphearsanta. Is féidir leat eolas pearsanta maidir leat féin a rochtain nuair a cruthaíodh é má tá sé fós ann. Ní féidir leat eolas neamhphearsanta a rochtain ach má cruthaíodh é i ndiaidh 21 Aibreán1998. Dearbhaíonn an tAcht an ceart ag baill den phobal rochtain a bheith acu ar eolas a bheith acu a mhéid agus is féidir i gcomhréir le leas an phobail agus le ceart príobháideachta daoine aonair.

Conas a dhéantar iarratas

Ba cheart d’iarratas a chur isteach i scríbhinn chuig:

An tAonad um Shaoráil Faisnéise

An Roinn Oideachais agus Scileanna

Sráid Mhaoilbhríde

Baile Átha Cliath 1

D01 RC96

nó ar ríomhphost chuig: foi@education.gov.ie

Agus iarratas á dhéanamh agat, ba cheart duit a lua go bhfuil an t-iarratas sin á dhéanamh faoin Acht um Shaoráil Faisnéise. Ba cheart duit a bheith chomh sonrach agus is féidir le go bhfuiltear in ann an fhaisnéis a shainaithint go héasca agus, más féidir, ba cheart duit an tréimhse ama a bhaineann le d’iarratas a chur in iúl m.sh. idir Bealtaine 2013 agus Nollaig 2013.  Chomh maith leis sin, déan iarracht na rannóga den Roinn a mheasann tú is ábhartha do d’iarratas a lua, más féidir.

Más mian leat, is féidir leat úsáid a bhaint as Foirm Iarratais FOI caighdeánach na Roinne chun d’iarratas a dhéanamh.

Má bhíonn aon cheist ar leith agat nuair a bhíonn iarratas FOI á dhéanamh agat, tabhair cuairt le do thoil ar Ceisteanna Coitianta faoi Shaoráil Faisnéis.

Chun eolas níos iomláine a fháil ar Shaoráil Faisnéise lena n-áirítear téacsanna na n-Achtanna FOI, féach le do thoil ar láithreán gréasáin Láraonaid Pholasaí FOI ag www.foi.gov.ie.

Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaoil (RAF)

Cuireann an chuid seo eolas ginearálta ar fáil maidir le Rialacháin Phobail na hEorpa (Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaoil). Clúdaíonn sé faisnéis chúlra faoin reachtaíocht, conas iarratas RAF a dhéanamh, sonraí teagmhála agus táillí.

I Rialacháin 2007 go 2011 na gComhphobal Eorpach (RFC) (I.R. Uimh.133 ó 2007 agus I.R. Uimh. 662 ó 2011) (a bheidh luaite feasta mar Rialacháin RAF), bronntar cearta reachtúla orthu siúd a bhfuil faisnéis faoin gcomhshaoil á rochtain acu ó údaráis phoiblí.

Faoi na rialacháin seo, caithfear eolas a bhaineann leis an gcomhshaoil atá á choimeád ag, nó do, údarás poiblí a bheith ar fáil ar éileamh, faoi réir ag roinnt eisceachtaí.

Tugann Rialacháin AIE sainmhíniú ar eolas comhshaoil; déantar cur síos ar an tslí inar féidir éilimh ar eolas a chur isteach chuig údaráis phoiblí agus na tslí ina gcaithfidh údaráis phoiblí plé leis na hiarratais.

Conas iarratas RAF a dhéanamh

Ba cheart na nithe seo a chur san áireamh i d’iarratas faoi na Rialacháin RAF:

  • a rá go bhfuil an t-iarratas á dhéanamh faoi na Rialacháin RAF agus é a chur isteach i scríbhinn nó go leictreonach;
  • do shonraí teagmhála a chur ar fáil;
  • a thabhairt le fios, i dtéarmaí atá an-soiléir ar fad, cad é an t-eolas comhshaoil atá á éileamh, agus
  • a thabhairt le fios an bhfuil gá agat leis an eolas i bhformáid nó ar bhealach ar leith, agus ba chóir é seo a bheith luaite le d’iarratas.   

Ba cheart d’iarratas faoi na Rialacháin RAF a chur isteach i scríbhinn chuig:

An tAonad um Shaoráil Faisnéise

An Roinn Oideachais agus Scileanna

Sráid Mhaoilbhríde

Baile Átha Cliath 1

D01 RC96

nó ar ríomhphost chuig: foi@education.gov.ie

Táillí

Ní ghearrtar aon táille tosaigh faoi na Rialacháin RAF.  D’fhéadfadh an Roinn, áfach, táille réasúnta a ghearadh chun an t-eolas atá á sholáthar a éileamh.   D’fhéadfadh go mbainfeadh sé seo le heolas a chur le chéile, a chóipeail, a phriontáil nó a chur sa phost. Ní bhaineann aon táille le hathbhreithniú inmheánach a éileamh.

Gearrtar táille €50 don achomharc chuig an gCoimisinéir um Fhaisnéis Comhshaoil, nó €15 ar dhuine, nó cleithiúnach duine, a bhfuil cárta leighis aige/aici, nó tríú páirtí a bhfuil achomharc á dhéanamh maidir le heolas áirithe a scaoileadh.   

 

Riachtanais chun plé le hÉilimh

Ar an iomlán, caithfidh an Roinn freagairt d’éileamh RAF laistigh de mhí ón uair a fhaightear an t-éileamh.  Má tharlaíonn, mar thoradh ar chastacht nó ar ualach an eolais atá á éileamh, nach féidir leis an Roinn freagairt laistigh den bhfráma ama míosa, scríobhfar chuig an t-iarratasóir laistigh den mhí, ag tabhairt le fios dóibh cathain a dhéanfar freagra a eisiúint.  Ní cóir go mbeadh níos mó ná dhá mhí i gceist ón uair a fhaightear an t-éileamh bunaidh.

Muna mbíonn an t-eolas a bhíonn á éileamh ag an Roinn, is féidir léi an t-éileamh a chur ar aghaidh chuig údarás poiblí eile nó comhairle a chur ar an iarratasóir faoin áit ina síltear a ba chóir an t-éileamh a chur.  Pé acu cás, caithfear a chur in iúl don iarratasóir.

Achomharc ar Chinneadh

Faoi Airteagal 11 de Rialacháin RAF tá sé de cheart agat athbhreithniú inmheánach a fháil ar an gcéad chinneadh.  Is féidir leat athbhreithniú inmheánach a éileamh freisin laistigh de thréimhse ama cuí.  Caithfear athbhreithniú a éileamh laistigh de mhí ón gcinneadh bunaidh (is féidir leis an gcomhlacht poiblí síneadh a chur leis an bhfráma ama seo ach ní gá a leithéid a dhéanamh).  Níl aon chostas ag baint le héileamh inmheánach.

Is éard a bhíonn i gceist le hathbhreithniú inmheánach ná athbhreithniú iomlán ar an gceist a dhéanann ball den údarás poiblí, agus ina bhféadfaí an cinneadh bunaidh a dheimhniú, a athrú nó a chealú.  Cuirfear toradh an athbhreithnithe ar fáil i scribhínn ag cur in iúl duit faoin gcinneadh, an chúis a bhaineann leis an gcinneadh agus ag cur comhairle ort maidir leis an gceart atá agat achomharc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir Eolas Comhshaoil, lena n-áirítear na teorannacha ama agus na táillí a bhaineann lena leithéid d’achomharc, laistigh de mhí amháin ón dáta ina bhfaightear éileamh ar achomharc. 

Muna mbíonn tú sásta le toradh an athbhreithnithe inmheánaigh, is féidir leat achomharc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir Eolas Comhshaoil (CEC).  Caithfear an t-achomharc a dhéanamh laistigh de mhí amháin ón uair a fhaightear an cinneadh ar an athbhreithniú inmheánach ón údarás poiblí.  Is féidir leis an gCoimisinéir, áfach, síneadh a chur leis an sprioc ama i gcásanna ar leith.  Tá na sonraí teagmhála don CEC ar fáil ag www.ocei.ie.

Féach freisin